فلنج و اتصالات
 

ارسال صورت برای کارشناسان تاسیسات خانه

ایجاد پیش فاکتور توسط کارشناس

(در کمتر از 3 ساعت)

راه های ارتباطی با کارشناسان تاسیسات خانه

فلنج و اتصالات

فلنج یک قطعه به شکل دیسک است که دارای سوراخ‌هایی با فواصل مساوی در اطراف خود است. این قطعه برای اتصال لوله‌ها به قطعات دیگر مانند شیرآلات، کمپرسورها، پمپ‌ها و مخازن تحت فشار استفاده می‌شود. در اتصال فلنجی، دو فلنج با یک گسکت بین آن‌ها به هم متصل می‌شوند. برای اتصال فلنج به لوله‌ها، از پیچ و مهره استفاده می‌شود که تعداد آن‌ها با تعداد سوراخ‌های فلنج مطابقت دارد.

فلنج جوشی کور (112)

فلنج جوشی فولادی (499)

فلنج جوشی اسلیپون (116)

اتصال فلنجی می‌تواند به دو روش زیر انجام شود:

  • جوشکاری: در این روش، فلنج به لوله یا قطعه مورد نظر با جوشکاری مستقیم متصل می‌شود. در این صورت، فلنج و لوله با هم جوش داده می‌شوند و اتصال بسیار قوی و دائمی بین آن‌ها ایجاد می‌شود. این روش برای اتصالاتی که نیاز به استحکام بالا و مقاومت در برابر فشار دارند، مناسب است.
  • پیچ و مهره: در این روش، فلنج به لوله یا قطعه مورد نظر با استفاده از یک قطعه موسوم به فلنج نبشی متصل می‌شود. فلنج نبشی یک قطعه به شکل حرف T است که یک سمت آن به لوله و سمت دیگر آن به فلنج جوش داده می‌شود. پیچ و مهره‌ها در سوراخ‌های فلنج قرار می‌گیرند و با فشار دادن و گره کردن مهره‌ها، فلنج و لوله به هم متصل می‌شوند. این روش برای اتصالات موقتی و تحت فشار پایین مناسب است و امکان جداشدن و تعویض را فراهم می‌کند.

روش اتصال فلنج بستگی به نوع و کاربرد اتصال و همچنین شرایط کاری سیستم دارد. در انتخاب روش مناسب، عواملی مانند فشار، دما، نوع سیال، و شرایط اطراف باید در نظر گرفته شوند.

مشخصات فنی فلنج برای اتصال لوله‌ها به قطعات دیگر عبارتند از:

  • سایز فلنج: سایز فلنج برابر با سایز نامی لوله است که به آن متصل می‌شود. سایز فلنج بر حسب اینچ اندازه‌گیری می‌شود و معمولاً در بازه ½ تا 24 اینچ عرضه می‌شود.
  • کلاس فلنج: کلاس فلنج نشان دهنده تحمل فشار فلنج است. کلاس‌های متداول فلنج‌ها بر اساس استاندارد ASME B16.5 شامل کلاس‌های 150، 300، 600، 900، 1500 و 2500 است. همچنین، بر اساس استاندارد API 6A، کلاس‌های 2000، 3000، 5000، 10000 و 15000 نیز وجود دارند.
  • رده فلنج: رده فلنج عددی است که ضخامت دیواره و قطر داخلی فلنج را تعیین می‌کند. رده باید با رده لوله متصل شده به فلنج همخوانی داشته باشد. در فلنج‌های گلودار، رده تعیین کننده ضخامت لبه دیواره و قطر داخلی فلنج است، در حالی که در فلنج‌های ساکت ولد، رده نشان دهنده قطر داخلی فلنج است.
  • جنس فلنج: جنس فلنج باید با جنس لوله همخوانی داشته باشد. جنس فلنج تعیین کننده خواص شیمیایی و مکانیکی آن است. برخی از جنس‌های رایج برای ساخت فلنج‌ها شامل آبکار شده (Galvanized)، آبکار نشده (Black)، استیل ضد زنگ (Stainless Steel)، آلومینیوم (Aluminum)، برنز (Bronze) و غیره می‌باشند.
  • استاندارد فلنج: استاندارد فلنج تعیین کننده ابعاد، شکل، آزمون‌ها و نحوه علامت‌گذاری فلنج است. استانداردهای مختلفی برای ساخت فلنج‌ها وجود دارد که بسته به نوع، کاربرد و محل نصب فلنج انتخاب می‌شود. برخی از استانداردهای رایج شامل ASME B16.5، ASME B16.47، API 6A، DIN، BS و غیره هستند.

اتصالات فلنجی دارای مزایا و معایبی هستند که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد:

مزایا:

  • سادگی: اتصالات فلنجی برای نصب و تعمیر لوله‌ها و قطعات سادگی و راحتی را فراهم می‌کنند. برای نصب آنها تنها نیاز به پیچ‌گوشتی، آچار و گسکت است. همچنین، محاسبات فنی و مهندسی برای طراحی و استفاده از اتصالات فلنجی کمتر و ساده‌تر است.
  • انعطاف‌پذیری: اتصالات فلنجی امکان جداسازی و بازکردن لوله‌ها را بدون بریدن یا خراب کردن آن‌ها ممکن می‌کنند. این کار سبب می‌شود که هزینه‌های نگهداری، نوسازی و تعمیرات خطوط لوله کاهش چشمگیری داشته باشد. علاوه بر این، اتصالات فلنجی امکان تغییر زاویه و موقعیت لوله‌ها را نسبت به فلنج‌ها فراهم می‌کنند.
  • تنوع: اتصالات فلنجی در ابعاد، شکل‌ها، جنس‌ها و رده‌های کیفی مختلف عرضه می‌شوند. برخی از این نوع‌ها عبارتند از: فلنج صاف، فلنج خمیده، فلنج کور، فلنج لغزان، فلنج پروانه‌ای و غیره. همچنین، اتصالات فلنجی قابل استفاده با لوله‌ها و قطعاتی با جنس‌های مختلف هستند.
  • قابل بازیافت: اتصالات فلنجی قابل بازیافت هستند و به عنوان منبع فلزات قابل استفاده در صنعت می‌توانند استفاده شوند.

معایب:

  • سنگینی: اتصالات فلنجی نسبت به سایر اتصالات جوشی و رزوه‌ای سنگین‌تر هستند. این باعث می‌شود که حمل و نقل، نصب و تعمیر آن‌ها دشوارتر و هزینه‌برتر باشد.
  • فضاگیری: اتصالات فلنجی فضای بیشتری را نسبت به سایر اتصالات اشغال می‌کنند. این باعث می‌شود که در محل‌های کوچک و محدود، استفاده از آن‌ها مناسب نباشد.
  • شل شدگی: اتصالات فلنجی در هنگام اعمال بارهای لرزشی یا ضربه‌ای ممکن است شل شوند و نشت سیال را به وجود آورند. برای جلوگیری از این مشکل،باید پیچ و مهره‌ها را به صورت منظم بازرسی و تنظیم کرد.
  • خوردگی: اتصالات فلنجی در محل پیچ و مهره‌ها و گسکت‌ها مستعد خوردگی هستند. خوردگی باعث کاهش عمر و کارایی آن‌ها می‌شود. برای جلوگیری از خوردگی، باید جنس مناسب برای فلنج، پیچ و مهره و گسکت انتخاب شود.

در ادامه توضیحاتی راجع به انواع مختلف فلنج‌ها را برایتان ارائه می‌دهم:

  • فلنج جوشی (Weld Neck Flange): این نوع فلنج دارای یک ناف کروی مخروطی است که با جوشکاری به لوله متصل می‌شود. فلنج جوشی برای اتصالات دائمی و تحت فشار بالا مناسب است. این فلنج معمولاً در استانداردهای ASME B16.5 و ASME B16.47 تعریف شده است.
  • فلنج لبه (Slip-On Flange): در این نوع فلنج، لوله به داخل فلنج لغزانده می‌شود و با جوشکاری از بیرون متصل می‌شود. فلنج لبه برای اتصالات موقت و تحت فشار پایین مناسب است. این فلنج در استاندارد ASME B16.5 تعریف شده است.
  • فلنج کور (Blind Flange): این نوع فلنج دارای سطح صاف و بسته است و برای بستن یک خط لوله یا پایان یک سیستم اتصال استفاده می‌شود. فلنج کور برای اتصالات موقتی و تحت فشار بالا مناسب است. استاندارد ASME B16.5 برای این نوع فلنج استفاده می‌شود.
  • فلنج لپ جوینت (Lap Joint Flange): این نوع فلنج دارای یک شکاف در سطح پیشانی خود است که گسکت در آن قرار می‌گیرد. فلنج لپ جوینت با استفاده از گسکت به لوله یا قطعه دیگر متصل می‌شود. این فلنج برای اتصالات قابل تغییر و تحت دمای بالا مناسب است و استاندارد ASME B16.5 آن را تعریف می‌کند.
  • فلنج رزوه‌ای (Threaded Flange): در این نوع فلنج، سوراخ‌های رزوه در سطح پیشانی فلنج قرار دارند و با استفاده از پیچ و مهره به هم متصل می‌شوند. فلنج رزوه‌ای برای اتصالات ثابت و تحت دمای پایین مناسب است و استاندارد ASME B16.5 آن را تعریف می‌کند.
  • فلنج گلودار (Socket Weld Flange): این نوع فلنج دارای سوراخی است که لوله در آن قرار می‌گیرد و با جوشکاری از بیرون به لوله متصل می‌شود. فلنج گلودار برای سایزهای کوچک و تحت فشار بالا مناسب است. استاندارد ASME B16.5 برای این نوع فلنج استفاده می‌شود.

لطفاً توجه داشته باشید که استانداردها و تعاریف مربوط به هر نوع فلنج ممکن است بستهبه تغییرات و اصلاحاتی در طول زمان دچار شوند. بنابراین، بهتر است همواره استانداردها و مشخصات مربوط به هر نوع فلنج را با استفاده از منابع قابل اعتماد و به روز مورد بررسی قرار دهید.